Logo Kultura Paryska 26 maja 2017
W
Piotr Stefan Wandycz
Biografia
Inny, Historyk ur. 20 września 1923 w Krakowie
Pseudonim: P.W.

Polski i amerykański historyk, emerytowany profesor Yale University, znawca dziejów najnowszych Polski i Europy Środkowo-Wschodniej.
Do wybuchu II wojny światowej mieszkał we Lwowie, gdzie zdał tzw. małą maturę. Po agresji ZSRS 17 września 1939 r. rodzina Wandyczów przekroczyła granicę polsko-rumuńską i znalazła się we Francji. W 1941 r. Piotr zdał maturę w Polskim Liceum im. Cypriana Norwida w Villard de Lans i w 1941 r. rozpoczął studia historyczne na uniwersytecie w Grenoble.
W 1942 r. Wandyczowie przez Hiszpanię i Portugalię przedostali się do Wielkiej Brytanii, gdzie Piotr wstąpił do PSZ na Zachodzie. Służył m.in. w artylerii 1. Dywizji Pancernej gen. Stanisława Maczka, zaś służbę wojskową zakończył jako podporucznik.
Po wojnie w latach 1945-1950 studiował historię w Cambridge University, gdzie uzyskał licencjat (BA) i magisterium (MA), a następnie w London School of Economics and Political Science, gdzie w 1951 r. uzyskał doktorat (Ph.D.) na podstawie rozprawy o liberalizmie w ujęciu brytyjskim i francuskim. W tym czasie związał się z Polskim Ruchem Wolnościowym „Niepodległość i Demokracja”, w którym w latach 1951-1994 był członkiem Rady Naczelnej,  angażował się też w działalność Związku Polskich Federalistów, któremu NiD patronował.
Od 1949 r. zamieszczał artykuły w organie prasowym NiD-u, „Trybunie”. W grudniu 1951 r. wraz z bratem i siostrą wyjechał do Nowego Jorku, gdzie początkowo pracował w jednej z firm badających opinię publiczną. Wkrótce został asystentem w European Studies Center, a po roku otrzymał grant na realizację samodzielnego zadania (studia nad przebiegiem rokowań polsko-czechosłowackich w Londynie w latach 1940-1942). W wyniku tego została wydana jego pierwsza książka: „Czechoslovak-Polish Confederation and the Great Powers 1940-1942”, Indiana University, Bloomington 1956.
W 1954 r. rozpoczął pracę na Uniwersytecie Indiana, a w 1966 r. przeniósł się na Uniwersytet Yale w New Haven. Uzyskał tam tytuł profesora i m.in. kierował Instytutem Rosji i Europy Wschodniej.

 

Za namową Mieroszewskiego...
Współpracę z Instytutem Literackim rozpoczął jeszcze w 1957 r., zamieszczając w paryskiej „Kulturze” (1957, nr 5/115, s. 64-69) recenzję makiety historii Polski, opracowanej przez Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk. Do tej współpracy nakłonił go wuj, Juliusz Mieroszewski. Zamieścił wiele tekstów na łamach „Kultury” i „Zeszytów Historycznych”.
Opublikował łącznie ponad 400 książek, artykułów i recenzji, był autorem lub współautorem 24 książek, w językach angielskim, polskim, czeskim, niemieckim, litewskim, włoskim, z zakresu historii Polski i historii Europy Środkowo-Wschodniej XIX i XX wieku, ze szczególnym uwzględnieniem historii dyplomacji.
Uczestniczył w wielu amerykańskich i międzynarodowych konferencjach naukowych, był wielokrotnie wybierany do zarządów i rad wielu instytucji naukowych, współdziałał z wieloma polonijnymi instytucjami naukowymi. Członek zagraniczny Polskiej Akademii Umiejętności od 1991 r., członek zagraniczny Polskiej Akademii Nauk od 1993 r., członek honorowy Polskiego Towarzystwa Historycznego od 1992 r.  Za wybitne osiągnięcia naukowe otrzymał wiele prestiżowych nagród i odznaczeń. Do najważniejszych należą: Nagroda im. G.L. Beera, przyznawana przez American Historical Association (dwukrotnie, w latach 1962 i 1989), Nagroda im. Fundacji A. Jurzykowskiego (1976), Nagroda im. W.Vucinicha, przyznana przez American Association for the Advoncement of Slavic Studies (1989), Nagroda im. A. Lenkszewicza Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie (1991), Nagroda im. Oskara Haleckiego Polskiego Instytutu Naukowego w Ameryce (1997), medal im. J. Hlavki, nadany przez Czechosłowacką Akademię Nauk (1992). Otrzymał doktoraty honoris causa: Uniwersytetu Wrocławskiego (1993), Université Paris I - Sorbonne (1997), Uniwersytetu Jagiellońskiego (2000), Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego (2004). Prezydent RP nadał Piotrowi Wandyczowi Krzyż Komandorski Orderu Polonia Restituta. 

 

POWRÓT DO POCZĄTKU »