Rostrzelane odrodzenie / Rозстріляне відродження. Almanach ukraińskiej prozy i poezji z lat 1917-1933 ułożony przez Jurija Ławrinenkę. / Sygn. sm00561 / fot. Stanisław Mancewicz

2022

Z HISTORII INSTYTUTU LITERACKIEGO

STYCZEŃ
- Zakończyła się piąta edycja konkursu na najlepsze prace doktorskie i magisterskie, związane tematycznie z historią i dorobkiem Instytutu Literackiego. Laureatem został Oleksandr Avramchuk, autor pracy doktorskiej pt. „Pisząc historię narodu „niehistorycznego”. Powstanie studiów ukraińskich i polsko-ukraiński dialog historyczny w USA (1939–1991)”. O. Avramachuk obronił tę pracę na Wydziale Historii Uniwersytetu Warszawskiego.
- W dniach 24-25 stycznia odbyła się w Lublinie konferencja Polska publicystyka emigracyjna po 1945 roku. W 10 rocznicę śmierci Leopolda Ungera zorganizowana przez Pracownię Badań nad Instytutem Literackim w Paryżu i Instytut Nauk o Komunikacji Społecznej i Mediach UMCS.
W trakcie konferencji uhonorowano nagrodą specjalną Sławomira Nowinowskiego i Rafała Stobieckiego za trzytomowe dzieło „Mam na Pana nowy zamach…Wybór korespondencji Jerzego Giedroycia z historykami i świadkami historii 1946–2000".
Konferencja odbyła się on-line z powodu ograniczeń związanych z epidemią Covid-19.

LUTY

- 3 lutego zmarł poeta i pisarz Jarosław Marek Rymkiewicz. W Instytucie Literackim ukazały się trzy jego książki: Rozmowy polskie latem 1983 (1984), Żmut (1987) i Umschlagplatz (1988).
- W nocy 24 lutego Rosja zaatakowała Ukrainę. Natychmiast uruchomiliśmy w naszym portalu podstronę Ukraina, gdzie można znaleźć książki i artykuły, też w języku ukraińskim.

KWIECIEŃ

Wspólnym staraniem Stowarzyszenia Instytut Literacki Kultura oraz Uniwersytetu Łódzkiego powstała nowa seria wydawnicza Jerzy Giedroyc i…. Mają się w niej ukazywać monografie naukowe, naukowe edycje archiwaliów i korespondencji ze zbiorów Archiwum Instytutu Literackiego, antologie tekstów z „Kultury” i „Zeszytów Historycznych”, a także reedycje wybranych książek opublikowanych w ramach Biblioteki „Kultury”. Pierwsze tomy z serii to: Róża Luksemburg a rewolucja rosyjska Adama Ciołkosza, oraz Polskie wątki w życiu Michaiła Hellera autorstwa Jęrzeja Piekary. Uroczysta inauguracja serii odbyła się w łódzkim Pałacu Biedermanna. 
- Ukazał się kolejny tom z serii W kręgu paryskiej Kultury - to felietony Lepolda Ungera Widziane z Brukseli.
Do 2021 r. seria była wspólnym przedsięwzięciem Instytutu Literackiego i Instytutu Książki. Od początku 2022 r. serię wydają: Instytut Literacki, Pracownia Badań nad Archiwum Instytutu Literackiego w Paryżu Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie i Wydawnictwa UMCS. Pracom nad serią patronuje Rada Wydawnicza Pracowni. Tworzą ją: Anna Bernhardt, Rafał Habielski, Iwona Hofman, Basil Kerski, Andrzej S. Kowalczyk, Andrzej Mencwel, Piotr Mitzner, Krzysztof Pomian, Andrzej Peciak i  Paweł Rodak. Serię wymyślił, redaguje i prowadzi Andrzej Peciak - współpracownik Instytutu Literackiego, niezależny wydawca i wieloletni szef Działu Wydawnictw Instytutu Książki.

MAJ

- Ukazał się 24 tom z serii Archiwum „Kultury”, to korespondencja Jerzego Giedroycia z Józefem Łobodowskim z lat 1947-1989. Wyd. Więź & UKSW. 2022 r. Listy opracowała Bogumiła Berdychowska.
- TVP wyemitowała film dokumentalny Historia bez tajemnic - Kultura, Giedroyć i inni w reżyserii Tadeusza Śmiarowskiego.
- W trakcie wystąpienie prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego przed ukraińskim parlamentem padły następujące słowa: „Ukraina i Polska obrały wspólną drogę. Tę właśnie drogę. Na tej drodze nauczyliśmy się rozróżniać wrogów i cenić przyjaciół. Cenić siebie nawzajem i najważniejsze szanować. Nastał czas, o którym marzyli Jerzy Giedroyc i Bohdan Osadczuk”.
- Nakładem wydawnictwa Próby ukazał się Dziennik wojenny Józefa Czapskiego. Jest to pierwsza edycja dziennika J. Czapskiego bez cenzury i skrótów, a także pierwsza edycja pośmiertna.
- W Arcachon pod Bordeaux zmarł tłumacz Witold Pożoga, współpracownik naszego portalu.

SIERPIEŃ

4 sierpnia zmarł Wojciech Sikora, prezes Stowarzyszenia Instytut Literacki w latach 2010-2019 i Fundacji Kultury Paryskiej w latach 2013-2019. W Instytucie Literackim pracował od 2000 r.. Był działaczem opozycji demokratycznej w Polsce w latach 70, współpracownikiem Studenckiego Komitetu Solidarności, KSS „KOR” i Niezależnego Zrzeszenia Studentów, współpracował z Biurem Solidarności, „Kontaktemu”, RFI i RWE. Był przedstawicielem krakowskiego podziemnego pisma „Arka”. W latach 1983-1989 był europejskim przedstawicielem australijskiej Fundacji POLCUL (Polska Fundacja Kultury), w latach 1987-2002 sekretarzem Funduszu Pomocy Niezależnej Nauce i Literaturze Polskiej (Fonds d’Aide aux Lettres Polonaises Independantes) i współwłaścicielem Editions Aktis SARL (1989-1995). Dwa razy przyznano mu Nagrodę Przyjaźni i Współpracy „Kultury” (za rok 1992 i 1997). Autor artykułów i Kroniki francuskiej na łamach „Kultury” (podpisywał się też pseudnimem Adam Konar).
Odznaczony Krzyżem Kawalerskim (1995), Oficerskim (2008) i Komandorskim (2018) Orderu Odrodzenia Polski oraz w 2018 r. Medalem Stulecia Odzyskanej Niepodległości.
Wojciech Sikora został pochowany 18 sierpnia na cmentarzu w Le Mesnil le Roi pod Paryżem.

WRZESIEŃ 

- Ukazała się książka Marcina Frenkela >Partytura na wietrze. Koncepcje paryskiej „Kultury”, a polska polityka wschodnia w latach 1989-2014<. (Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego). Instytut Literacki objął tom swym patronatem. 
- 16 września w domu Instytutu Literackiego przedstawiliśmy najnowszy tom z serii „Archiwum Kultury”: korespondencję Jerzego Giedroycia z Józefem Łobodowskim z lat 1947-1989. W spotkaniu, które było transmitowane na żywo wzięli udział: Bogumiła Berdychowska, która opracowała korespondencję, Aleksandra Hnatiuk i Jan Tombiński. Dyskusję prowadził Stanisław Mancewicz. Tom ukazał się wspólnym nakładem Wydawnictwa Więź i UKSW, składa się nań 839 listów.
- Jak co roku, w okolicy rocznicy śmierci Redaktora (tym razem było to 17 września) spotkaliśmy się z przyjaciółmi i współpracownikami, by opowiedzieć o naszych dokonaniach i planach. Gwożdziem tegorocznego sprawozdania był remont Domku Ogrodnika (trwający), który zostanie zaadaptowany na małą czytelnię i magazyn czasopism.     
- Ukazały się Bohdana Osadczuka „Wyznania ukraińskiego polonofila”, to 28 tom serii „W kręgu paryskiej KULTURY” wydawanej wspólnie przez Instytut Literacki w Paryżu i Pracownię Badań nad Instytutem literackim UMCS w Lublinie. 
- 23 września w Maisons Laffitte prof. Elżbieta Żądzińska - rektor Uniwersytetu Łódzkiego i Anna Bernhardt prezes Stowarzyszenia Instytut Literacki Kultura podpisały List Intencyjny, potwierdzający wspólne plany rozwijania projektów badawczych, popularyzowania dorobku Instututu Literackiego i postaci z nim związanych.